बैतडीमा विकासले ल्यायो जोखिम

बैतडी, भदौ २०। बैतडीमा मापदण्ड विपरित जथाभावी खनिएका सडकहरूले वर्षायाममा थप जोखिम निम्त्याइरहेका छन् ।

जिल्लाको दोगदाकेदार गाउँपालिका-३ सिल्लका जनक चन्दको घर छेवैबाट काटिएको खोचेलेक चडेपानी सडकले त्यस्तै जोखिम ल्याएको छ । निरन्तरको वर्षा र बिना प्राविधिकको सल्लाहले खनिएको सडकले पहिरोको जोखिम बढाएको हो ।

तर यसरी नयाँ खनिएका सडकले जोखिममा पारेको चन्दको घर एक्लो भने होइन । जिल्लामा बजेट सिध्याउने उद्देश्यले विकास-निर्माणका नाममा आर्थिक वर्षको अन्त्यतिर थालिने यस्ता ‘असारे विकास’ विशेष गरी सडक लक्षित हुने गरेका छन् ।

जिल्लाका विभिन्न स्थानीय तहले वातावरणको ख्यालै नगरी सडक बनाउन चलाएका डोजरको बितण्डा पहिलो वर्षातमै देखिन थालेपछी स्थानीयहरू चिन्तित बनेका छन् । धेरै ठाउँमा वर्षातमै खनिएका सडक भत्केर भताभुंग भएका छन् भने सडक मुनितिरका बस्ती पहिरो र बाढीको जोखिममा परेका छन् ।


बजेट सिध्याउननै विकासको नाममा असारमा आएर हतार हतार काम सिध्याउने प्रवृत्तिले जोखिम झनै बढाएको छ ।
मुख्य राजमार्गको ख्यालै नगरी निर्माण गरिएका शाखा सडक तथा राजमार्ग माथि र मुनितिर खनिएका सडकले समेत वस्तीलाई जोखिममा पारिदिएका छन् । दोगडाकेदार गाउँपालिकाको खोचलेक बजारदेखि चडेपानी जान खनिएका सडकका कारण खिरेगाउँको सिङ्गो बस्ती जोखिममा परेको छ ।

प्राविधिक र वातावरणीय पक्षलाई बेवास्ता गर्दै डोजर, एस्काभेटरजस्ता गह्रुँगा उपकरण प्रयोग गरेर सडक निर्माणका क्रममा निकालिएको माटो र पानीको व्यवस्थापन नहुँदा विपतको जोखिम बढाएको दोगडाकेदार–३ श्रीकोटका हेमराज गिरीले बताउँछन् । सडकले थुपारेको माटो बर्खाको पानीले गलेर बग्ने, सडकमा जम्ने पानीले खोल्सा बनाउने, माटो बगाउँदा वरपरका वस्तीमा पहिरो खस्ने, जमिन भासिने, भू–क्षय हुने र नदीमा बाढीको आयतन बढेर कटान गर्ने क्रम बढेको छ । उनी भन्छन्– “भू–संवेदनशीलतालाई ध्यान नदिएर डोजर चालकले आफूखुशी खनेका सडक विपतको प्रमुख कारण बनेको छ ।”

याे पनि पढ्नुस  बैतडीमा सात हजार नयाँ मतदाता, अद्यावधिक कार्य सम्पन्न

यसका साथै उपभोक्ता समितिले सडकको नयाँ ट्र्याक बनाउँदा पर्खाल लगाउने, वृक्षरोपण गर्ने, भल व्यवस्थापनका लागि नाली बनाउने र माटोको व्यवस्थापन गर्ने काममा खासै ध्यान नदिँदा पहिरोको समस्या बढेको हो ।

अविरल वर्षाले डिलासैनी गाउँपालिका–३ मा खहरेखोलामा बाढी आयो । खोलामा आएको बाढी गाउँमा पसेपछि स्थानीय बासिन्दाको दुई सय रोपनी जमीन बगरमा परिणत भयो । यो वर्ष कलदे खोला सिमार र तल्लो छेपट्टा गाउँमा पस्दा २२ घर जोखिममा परेका छन् ।
एक्कासी खहरे खोलामा आएको बाढीले खेतमा रोपेको धानबाली पूरै नष्ट गरिदिएको स्थानीयवासी अर्जुन रानाले दुःखेसो पोखे । कलदे खोलामा आएको बाढीको कारण सडकको ह्युम पाइप थुनिएर गाउँ पसेको हो । खेतमा लगाइएको धानबाली पूरै नष्ट भएपछि झनै समस्यामा परेको बताउँदै राना भन्छन्– “खहरे खोलामा आएको बाढीले एकातिर समस्या निम्त्याएको छ भने खेतको छेउतिर चमेलिया नदीले कटान गर्दै गएको छ ।”

“एक्कासी आएको बाढीले खेतीयोग्य जमिन बगाइदियो, त्यो बेला त ज्यान जोगाउनै मुश्किल पऱ्यो,” रानाले भने– “आकाशमा कालो बादल मडारिँदा अहिले पनि डर लाग्छ । फेरि खोलामा आउने बाढीले घर नै बगाउने हो कि भन्ने चिन्ता लाग्छ ।”

याे पनि पढ्नुस  मुख्यमन्त्रीको जिल्लामा ७९ सडकलाई बजेट

डिलाशैनीका स्थानीय बासिन्दालाई बाढीले ठूलै समस्यामा पारेको छ । बाढीले खेतीयोग्य जमीन पूरै पुरिदिएपछि समस्या भएको स्थानीयवासी रमेश धामीको भनाइ छ । डिलाशैनी गाउँपालिका वडा नं ६ स्थित हरिनगर बजार बाढी र पहिरोको जोखिममा छ । तलतिर चमेलिया नदीको कटान र माथिबाट पहिरो खस्ने भएकाले बजार नै जोखिममा रहेको वडा नं ६ का वडा सदस्य चन्द्रीनाथ योगीले बताए ।

जिल्लाका विभिन्न स्थानमा खनिएका कच्ची सडकले बाढी र पहिरोको जोखिम बढाएको स्थानीय बासिन्दाको गुनासो छ । अध्ययनबिनै स्थानीय तहले धमाधम कच्ची सडक खनेपछि अहिले ती सडकले खेतबारी बगाउन थालेका छन् । दशरथचन्द नगरपालिकाको छेला–दुर्गाभवानी सडकका कारण सडक तलतिरका बस्तीहरु जोखिममा परेका छन् ।
वर्षाले सडकको पूरै माटो खेतमा पसेर खेतबारी नष्ट गर्नाका साथै सडक माथिबाट आएको खहरेले घर छेउमै पहिरो जाँदा समस्या भएको सुर्नया–६ का दुर्गादत्त अवस्थीले बताए । उनी भन्छन्– “खेतबारी र घरै जोखिममा परेपछि अर्को घरमा सरेका छौं ।”

जिल्लाको डिलाशैनी गाउँपालिकाको गोकुलेश्वर, रुद्रेश्वर, दोगडाकेदार गाउँपालिकाको सित्तड, पुर्चौंडी नगरपालिकाको मल्लादेही, मेलौली नगरपालिकाको विशालपुरलगायत क्षेत्र पहिरोको जोखिम छ । ती क्षेत्रमा कच्ची सडक खन्ने क्रम बढेसँग जोखिम बढेको हो ।

बजेट सक्ने उद्देश्यले आर्थिक वर्षको अन्तमा डोजर डुलाएर पाखो खन्ने प्रवृत्तिले विपत् बढाएको सुर्नयाका नरेन्द्र विष्टको भनाइ रहेको छ । “स्थानीय सरकार बनेपछि समयमै विकास निर्माणका काम हुन्छ भन्ने आशा भएपनि त्यसो भएन,” उहाँले भन्नुभयो – “स्थानीय सरकार भएको अनुभूति गरिएको भएपनि असारे प्रवृति भने कायम छ ।”

याे पनि पढ्नुस  बैतडीमा सात हजार नयाँ मतदाता, अद्यावधिक कार्य सम्पन्न

स्थानीय तहहरुले भने बजेट सिध्याउनकै लागि असारमा आएर मात्र विकास निर्माणका कामहरु गर्ने गरेका कारण गुणस्तरीय नहुने गरेको स्थानीय बासिन्दाको भनाइ रहेको छ । बैतडीमा गत आर्थिक वर्षको कुल पूँजीगत बजेटमध्ये ४५ प्रतिशत असार महिनामा खर्च भएको थियो ।
अधिकांश विकास अड्डाहरुको रकम असारमा खर्च भएको हो । कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालयका अनुसार असार महिनामा मात्रै रु ७ करोड ९३ लाख खर्च भएको छ ।

जिल्लामा कुल पुँजीगत बजेट रु २ अर्ब १५ करोड ७९ लाख मध्ये रु १ अर्ब ८४ करोड ६४ लाख खर्च भएको छ । यसमा ४५ प्रतिशत रकम असार महिनामा मात्रै खर्च भएको प्रमुख कोष नियन्त्रक वासुदेव जोशीले बताए ।

स्थानीयस्तरमा विपद् व्यवस्थापन समिति गठन गरी सक्रिय बनाइए प्रकोपजन्य घटनाहरुमा कमी आउने र क्षति न्यून हुने प्रमुख जिल्ला अधिकारी चन्द्रप्रसाद गैह्रेले बताए ।

ग्रामीण क्षेत्रमा स्थानीय तहहरुले खनेका सडकहरुले ४-५ वर्षसम्म विपत्ति निम्त्याउन सक्ने डिभिजन सडक कार्यालय पाटन बैतडीका प्रमुख अमित श्रेष्ठले बताए । नयाँ खनिएका सडकहरु ‘सेट’ हुन केही वर्ष लाग्दछ । उनी भन्छन् – “स्थानीय तहहरुले सडक खन्दा मापदण्डअनुसार निर्माण गर्नु आवश्यक छ ।”
रासस

 

कमेन्ट गर्नुहोस्

error: Content is protected !!