सिरियामा अमेरिका, फ्रान्स र बेलायतको आक्रमण, कसले के भने ?

काठमाडाैं । यो हमला झण्डै एक वर्षअघि सिरियाको हवाई अड्डामा अमेरिकी हमला भन्दा उल्लेखनीय थियो तर प्रारम्भिक रुपमा हेर्दा राष्ट्रपति ट्रम्पको भनाइ भन्दा हमला निकै सीमित छ।

गत वर्ष ५९ वटा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएका थिए। यसपटक करिब दोब्बर संख्यामा क्षेप्यास्त्रहरू प्रयोग भएका छन्।

हालका लागि हमलाको क्रम रोकिएको छ। तर यदि असद सत्ता पुन: रासायनिक हमलामा उत्रिएमा अरु हमलाले निरन्तरता पाउने छन्।

अमेरिकी भनाइमा सिरियाली सर्वसाधारण र रुसीहरु नपरुन भनेर सावधानी अपनाइएको छ।

तर मौलिक प्रश्न कायम नै छ कि के सिरियाली राष्ट्रपति असद विचलित हुनेछन्?

गत वर्षको हवाई आक्रमणले उनको आचरणमा कुनै परिवर्तन ल्याउन सकेन। के यसपटक केही फरक हुनेछ?

सिरिया हमला ‘कानुनी रुपमा प्रश्न उठाउन सकिने खालको’ : ब्रिटिश विपक्षी नेता

ब्रिटेनका विपक्षी नेता जेरेमी कोर्बिनले सिरियाविरुद्ध हमला गर्ने निर्णय ‘कानुनी रुपमा प्रश्न गर्न सकिने कदम’ भएको बताएका छन्।

उनले प्रधानमन्त्री टरिजा मेले वासिङ्टनबाट निर्देशन लिनुको सट्टा संसदबाट स्वीकृति खोजेको भए हुने बताएका हुन्।

 

हवाई हमलामा ब्रिटेनको संलग्नता के थियो?

ब्रिटेनका चार वटा ‘टोर्नेडो’ जेटहरू एकाबिहानै साईप्रस आरएएफ अक्रोटीरीबाट उडे।

प्रत्येक जेटमा एक-एकवटा ‘स्ट्रोम स्याडो’ क्षेप्यास्त्रहरु रहेका थिए।

क्रूज क्षेप्यास्त्र ५ मिटर (१६ फिट) लामो रहेको छ र तीन सय माइल(४८० किलोमिटर) सम्म प्रहार गर्न सक्छ।

जीपीएसको माध्यमबाट तिनिहरुले आफ्नो निसानामा हान्न सक्ने गरि मिलाइएको थियो।

चार जेटहरूले निकै टाढादेखि सिरियाको हवाई अखडामा प्रहार गरे र सुरक्षित रुपमा फर्किए।

रक्षामन्त्री गेभिन विलियम्सनका अनुसार उक्त हमलामा ब्रिटेनको भूमिका सानो देखिन सक्छ तर यो संयुक्त प्रयासले राष्ट्रपति असदलाई स्पष्ट सन्देश दिएको छ।

सैन्य हमलाहरु अपराध हो: इरानी सर्वोच्च नेता

इरानका सर्वोच्च नेता अयातुल्लाह अलि खामेनीले सिरियामा पश्चिमाहरूको हमला अपराध भएको र त्यसबाट कुनै उपलब्धि हासिल नहुने बताएका छन्।

उनले भने, “अमेरिकाका साझेदारहरूले केही उपलब्धि हासिल गर्ने छैनन्। सिरियामा भएको आक्रमण अपराध हो”।

इरानी टेलिभिजनद्वारा उद्धृत उनको भनाइमा “अमेरिकी राष्ट्रपति, ब्रिटेनकी प्रधानमन्त्री र फ्रान्सका राष्ट्रपति अपराधी हुन्।”

इरान राष्ट्रपति बशर अल-असदको बलियो समर्थक हो।

उसले सिरियाली सरकारलाई मद्दत गर्न आफ्ना फौजहरू परिचालन गरेको छ र अर्बौं डलर खर्च गरेको ठानिएको छ।

टर्कीले स्वागत गर्दै भन्यो, ‘उपयुक्त’ हवाई हमला’

टर्कीको विदेश मन्त्रालयले एउटा विज्ञप्तिमार्फत् राष्ट्रपति बशर अल असदको शासनविरुद्ध गरिएको हवाई आक्रमणलाई ‘उपयुक्त प्रतिक्रिया’भन्दै त्यसको स्वागत गरेको छ।

गत साता डुमामा सिरियाली पक्षले गरेको भनिएको रासायनिक अस्त्रको प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै टर्कीले ब्रिटेन, अमेरिका र फ्रान्सले चालेको कदमले “मानवीय चेतनालाई सहज” तुल्याएको टिप्पणी गरेको छ।

अंकाराका दृष्टिमा डुमामा सर्वसाधारणविरुद्ध भएको आक्रमण “मानवताविरुद्धको अपराध” सरह थियो र त्यसलाई दण्डित गर्नै पर्छ भन्ने उनको अडान छ।

सिरिया सरकारले उक्त घटनालाई बढाइचढाइ गरिएको दाबी गरेको छ। उसको साझेदार रुसले भने त्यो घटनामा ब्रिटेनको पनि संलग्नता भएको आरोप लगाएको छ।

टर्कीले सिरियाली सरकारविरुद्ध लडिरहेका विद्रोहीहरूलाई सघाएको छ। तर उसले उत्तरी सिरियामा रहेका कुर्द फौजविरुद्ध पनि सैन्य कारबाही सुरु गरेको छ।

उत्तरी सिरियामा हवाई आक्रमण गर्नका लागि टर्कीले रुससँग एउटा सहमति गरेको बताइएको छ।

सिरियाका कुन-कुन स्थानमा हवाई आक्रमण भए?

ब्रिटिश विदेशमन्त्रीद्वारा स्वागत

ब्रिटिश विदेशमन्त्री बोरिस जन्सनले सिरियाविरूद्धको कारबाहीमा ब्रिटेन संलग्न भएकोमा स्वागत गरेका छन्।

उनले भने, “रासायनिक अस्त्रको जस्तोसुकै प्रयोगविरूद्ध उत्रिन विश्व एकताबद्ध छ, खासगरी सर्वसाधारणविरूद्ध प्रयोग गरिँदा।”

इरानद्वारा समर्थित लेबननी लडाकु समूह हिज्बुल्लाहले हमलाको निन्दा गरेको छ।

उसका हजारौँ लडाकुहरूले सिरियाली युद्धमा त्यहाँको सेनालाई सघाउँदै आएको छ।

हिज्बुल्लाहले एउटा वक्तव्यमा भनेको छ, “अमेरिकाले जुन युद्ध सिरिया, त्यस क्षेत्रका जनता, प्रतिरोध र मुक्ति आन्दोलनविरूद्ध गरिरहेको छ त्यसले आफ्नो उद्देश्य पुष्टि गर्नेछैन।”

रुसी अखडाहरू ‘अछुतो’

अमेरिकी नेतृत्वको हमलाले सिरियास्थित रुसी नौसैनिक र हवाई अखडा नजिकको क्षेत्रहरूलाई निशाना नबनाएको रुसको रक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ।

सिरियाली राष्ट्रपति बशर अल असदको समर्थनमा रुसी सेनाले सन् २०१५ मा हवाई आक्रमण शुरू गरेको थियो जुन असदको पक्षमा युद्ध पार्नका लागि महत्त्वपूर्ण साबित भयो।

युरोपेली परिषद्‌का अध्यक्ष डोनल्ड टुस्कले शनिबार बिहान ट्वीटरमार्फत सिरियामा पश्चिमा शक्तिहरूले गरेको हवाई हमलाबारे प्रतिक्रिया जनाएका छन्।

उनले भनेका छन्, “अमेरिका, फ्रान्स र ब्रिटेनले गरेको हमलाले स्पष्ट पारेको छ कि सिरियाली सत्ता रुस र इरानसँग मिलेर अब यो मानवीय विपद्‌लाई निरन्तरता दिन सक्दैन, कम्तीमा कुनै मूल्य नचुकाइ।”

संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरसले सुरक्षा परिषद्का पाँच स्थायी सदस्य राष्ट्रमध्ये तीन मुलुक अमेरिका, ब्रिटेन र फ्रान्सले आक्रमण गरेका विवरणहरूलाई नियालिरहेको बताएका छन्।

उनले ‘राष्ट्रसंघीय बडापत्र तथा सामान्य अन्तर्राष्ट्रिय कानून अनुसार कदम चाल्न’ उनीहरू जिम्मेवार रहेको बताए।

गुटेरसले थपे, “अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र सुरक्षा कायम राख्ने सुरक्षा परिषद्को प्राथमिक जिम्मेवारी हो। म परिषद्का सबै सदस्य राष्ट्रहरूलाई एकढिक्का हुन र जिम्मेवारी निर्वाह गर्न आग्रह गर्दछु।”

“म सबै सदस्य राष्ट्रहरूलाई यो खतरनाक स्थितिमा संयम अपनाउन र त्यहाँको स्थिति तथा सिरियाली जनताको पीडालाई झन् बिगार्न सक्ने अवस्था आउन नदिन आग्रह गर्दछु।” बीबीसी

कमेन्ट गर्नुहोस्

error: Content is protected !!