एक्सरे गेट नहुँदा सुन तस्करलाई सहज

काठमाडौ, भदौ २१ । रसुवागढीबाट सजिलै काठमाडौं उपत्यकामा ८८ केजी सुन ल्याइएको घटनाले सुरक्षा निकायका संयन्त्रमाथि गम्भीर प्रश्न खडा भएको छ । यस घटनाले तस्करी नियन्त्रण गर्ने निकायको संयन्त्र पूर्ण रूपमा निकम्मा रहेको आरोप लागेको छ । प्रहरीका दर्जन चेकपोस्ट पार गर्दै रसुवाबाट राजधानीसम्म र काठमाडौंबाट भारतसम्म दैनिक ठूलो परिमाणमा सुन तस्करी भइरहेको छ ।

रसुवागढी नाका हुँदै सोमबार सजिलै ८८ केजी सुन राजधानी भित्रिएको घटनाबाट तीनैवटा सुरक्षा निकायका संयन्त्रले काम नगरेको देखाउँछ । रसुवागढी नाकादेखि बालाजुसम्म नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र सेनाको एक दर्जनभन्दा धेरै चेकपोस्ट छन् । चिनियाँ नागरिक जिया क्विङले सजिलै पटक–पटक रसुवागढी नाकाबाट काठमाडौंमा सुन ल्याएर भारतसम्म पुर्‍याउँदै आएका थिए । प्रहरीले सोमबार बिहान क्षेत्रपाटीबाट उनका चालक मनोज अधिकारीलाई ८८ केजी सुनसहित पक्राउ गरेपछि काठमाडौंदेखि रसुवासम्मको पासाङल्हामु राजमार्गमा रहेको तीन सुरक्षा निकायको संयन्त्र असफल भएको देखाएको छ ।

प्रहरीसँग स्रोत–साधनको कमी हुँदा तस्कर बलिया
सुरक्षा चेकजाँचमा प्रविधिको प्रयोग नगर्दा तस्करहरूले फाइदा उठाउँदै आएका छन् । मुख्य नाकामा एक्सरे भेहिकल गेट राखेमा धेरै हदसम्म सुन तस्करी नियन्त्रण हुने प्रहरी अधिकारीहरू बताउँछन् । ‘प्रहरीले आँखाले हेरेर मात्र सुन पत्ता लगाउन सक्दैन, हामीलाई स्रोत–साधनको अभाव छ,’ महानगरीय प्रहरी आयुक्त एआइजी जयबहादुर चन्द भन्छन्, ‘तस्करहरू बलियो हुँदै गएका छन्, हामी सुराकीमै भर पर्नुपरेको छ ।’

धेरै देशले अवैध सामानको चोरी तस्करी रोक्न ‘एक्सरे भेहिकल गेट’ प्रयोग गर्दछन् । सो गेटबाट गाडी पास हुनेबित्तिकै त्यसमा रहेका अवैध सामान पत्ता लाग्छन् । लागुऔषध, हतियार, विस्फोटक पदार्थ, सुनलगायत अवैध सामानमा लुकाएको भए तत्काल गेटले सूचना दिन्छ । यस्तो गेट जडानका लागि विगतमा विभिन्न छानबिन आयोगले सरकारलाई सिफारिस गरेको थियो । जमिम शाह हत्या प्रकरणमा गठन भएको छानबिन समितिले समेत यस्तो गेट राख्न सुझाब दिएको थियो ।

सरकारले आर्थिक वर्ष ०७३-७४ को बजेट भाषणमा ‘एक्सरे भेहिकल गेट’ राख्ने जनाएको थियो । तर, त्यसका लागि अझै कुनै पहल भएको छैन । सुरक्षा संयन्त्रलाई स्रोत–साधनमा बेवास्ता गरेकै कारण देशमा तस्करी भयावह हुँदै गएको छ । सुन मात्र होइन, नेपालको सुरक्षा निकायको कमजोर संयन्त्र रहेको आ“कलन गरेर लागुऔषध र वन्यजन्तुका अंगको कारोबारमा पनि नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय ‘ट्रान्जिट’ बन्दै गएको छ ।

तस्करीमा संलग्न थप तीन पक्राउ
८८ केजी सुन तस्करीमा संलग्न भएको आरोपमा प्रहरीले मंगलबार थप तीन व्यक्तिलाई पक्राउ गरेको छ । रसुवाबाट दाम्पा तामाङ र दिलीप खड्का पक्राउ परेका हुन् । त्यस्तै, महानगरीय अपराध महाशाखाले शेर्पा थरका एक व्यक्तिलाई पक्राउ गरेको छ । उनी फरार रहेका चिनियाँ नागरिक जिया क्विङका साथी हुन् । क्विङको ठमेलमा दुईवटा होटेल छ । रसुवामा पक्राउ परेका दुवै गाडीचालक हुन् । उनीहरूलाई पक्राउ गरी काठमाडौं पठाइएको रसुवाका डिएसपी शरद थापाले बताए ।

लामो समयदेखि नेपालमा बिजनेस भिसामा बस्दै आएका चिनियाँ नागरिक भने परिवारसहित नै फरार भएका छन् । तस्करीको व्यवस्थापन उनले गरे पनि सो सुनमा धेरै व्यक्तिको लगानी रहेको स्रोत बताउँछ । काठमाडौंका केही सुनपसलेदेखि भारतीय व्यापारीहरूको समेत संलग्नता रहेको अनुसन्धानमा आबद्ध प्रहरी अधिकारीहरू बताउँछन् ।

कमिसनबारे प्रहरीभित्र विवाद
बरामद सुनको कमिसनको विषयलाई लिएर प्रहरीबीच विवाद सुरु भएको छ । वरिष्ठ प्रहरी अधिकारीले प्रतिवेदकमा थोरै व्यक्तिको मात्र नाम राखेपछि अपराध महाशाखाका प्रहरीबीच विवाद देखिएको हो । महाशाखाका एसपी नरेन्द्र उप्रेतीले थोरै व्यक्तिको मात्र नाम प्रतिवेदकमा राखेपछि विवाद भएको स्रोत बताउँछ । पछि एसएसपी दिवेश लोहनीले महाशाखामा कार्यरत अन्य प्रहरीको पनि नाम थपेर पठाएका थिए । प्रहरी र सुराकी दिनेले १० लाख रुपैयाँसम्म कमिसन पाउँछन् । -नयाँ पत्रिकाबाट

कमेन्ट गर्नुहोस्

error: Content is protected !!